Rocznie do Państwowej Inspekcji Pracy wpływa około 2 tys. skarg dotyczących mobbingu. PIP postanowiła przyjrzeć się kompleksowo temu problemowi w miejscu pracy.

W 45 proc. zgłaszanych do Inspekcji spraw jest prośba o nieujawnianie danych. A dla Inspekcji to problem, bo wówczas niewiele może zdziałać.

Co PIP może zrobić?

PIP sprawdza wewnętrzne procedury mobbingowe i może także skierować zalecenia do pracodawcy w sprawie usunięcia naruszeń prawa pracy. Może za jego zgodą zrobić badanie ankietowe, które skutkuje na przykład przesłuchaniem świadków.

– Nie mamy jednak żadnych środków władczych, nie wydajemy decyzji i nie karzemy. Inspektor może skierować zalecenie, możemy poinformować skarżącego o poczynionych ustaleniach i możliwości wystąpienia z powództwem. Mamy możliwość złożenia zawiadomienia do prokuratury w sprawie mobbingu. Zawsze jednak lepiej jest zapobiegać – podkreślał Marcin Stanecki, główny inspektor pracy, niewiele.

PIP organizuje szkolenia, konferencje, publikacje, udziela porad zarówno pracodawcom, jak i pracownikom z zakresu przeciwdziałania mobbingowi. W 2026 roku ma zostać opracowany ważny dokument – Kodeks dobrych praktyk w zakresie przeciwdziałania mobbingowi.

Kim jest mobber?

Dr Maciej Michalak, prodziekan ds. kształcenia Wydziału Psychologii Uniwersytetu w Bydgoszczy, mówi, że osoby stosujące mobbing wykazują pewne cechy osobowości, określane w psychologii terminem „mrocznej triady”. To narcyzm, psychopatia i makiawelizm.

To osoby, które w różnym stopniu cierpią na wielkościowość, pozbawione empatii, wyrzutów sumienia, wykorzystujące innych do swoich celów i manipulujące innymi. Mobber wcześniej sam mógł być ofiarą mobbingu, teraz trochę się odgrywa. Cechy tej osoby to: egoizm, zazdrość, potrzeba władzy i kontroli, świadomość własnych braków. 

Ofiara mobbingu to natomiast najczęściej osoba neurotyczna, o zwiększonej lękliwości, nie potrafiąca działać pod presją czasu, mająca zaniżone poczucie własnej wartości, częste wahania nastroju i znajdująca się w specyficznej sytuacji życiowej.

– W firmie najczęstszą przyczyną mobbingu jest źle zarządzany konflikt między osobami lub grupami, także silne zhierarchizowanie, niechęć do zmian kadry zarządczej, autokratyczny styl zarządzania, zarządzanie przez rywalizację pomiędzy pracownikami, zła komunikacja – wylicza Maciej Michalak.

Ostrzegał przed negatywnymi skutkami mobbingu zarówno dla pracownika, jak i dla całej firmy. Zatrudniony może odczuwać skutki fizyczne, takie jak bóle głowy, mięśni, żołądka, jak i psychiczne: niepokój, gniew, agresja, rozpacz, niezadowolenie. Może mieć stany lękowe, apatię, co w końcu skutkuje depresją. Są też skutki dla rodziny.

Dla firmy to przede wszystkim pogorszenie wizerunku, spadek zaufania oraz lojalności pracowników.

To jedynie fragment artykułu, który ukazał się w najnowszym numerze Robocze NEWS - zaprenumeruj czasopismo w wersji papierowej lub elektronicznej by czytać więcej podobnych artykułów, a także nowości ze świata branży roboczej, ciekawostki techniczne i historię maszyn roboczych!