Rosnąca aktywność zagranicznych firm budowlanych na polskim rynku infrastrukturalnym staje się jednym z kluczowych wyzwań dla krajowych wykonawców. Jak wskazuje Związek Przedsiębiorców i Pracodawców w najnowszym komentarzu, szczególnie zauważalna jest ekspansja firm tureckich, które coraz częściej startują w przetargach dotyczących strategicznych kontraktów publicznych. ZPP podkreśla, że zjawisko to zachodzi mimo braku realnego zaplecza technicznego lub organizacyjnego po stronie wielu nowych podmiotów funkcjonujących w Polsce.

Według komentarza opublikowanego przez ZPP, jednym z mechanizmów umożliwiających udział firm o niezweryfikowanych kompetencjach jest tworzenie spółek celowych, często rejestrowanych w krajach należących do Government Procurement Agreement. Struktury te, choć formalnie zgodne z prawem, w praktyce pozwalają obejść regulacje przewidujące preferencje dla polskich wykonawców. ZPP ostrzega, że w efekcie na rynku pojawiają się podmioty oferujące rażąco niskie ceny i nierealistyczne harmonogramy realizacji projektów.

Autorzy komentarza zwracają uwagę, że taka praktyka niesie poważne ryzyko dla inwestorów publicznych. Powierzanie kluczowych inwestycji firmom bez odpowiedniego potencjału zwiększa prawdopodobieństwo opóźnień, niewywiązywania się z zobowiązań lub konieczności późniejszego przejmowania kontraktów przez innych wykonawców. Problem ten może mieć istotne znaczenie także z perspektywy bezpieczeństwa państwa, zwłaszcza w obszarze infrastruktury energetycznej i transportowej.

ZPP podkreśla, że zjawisko to nie tylko zagraża stabilności realizacji projektów publicznych, ale także prowadzi do wypierania polskich przedsiębiorstw z rynku. W dłuższej perspektywie skutkuje to ograniczeniem rozwoju kompetencji krajowych firm, które tracą możliwość budowania doświadczenia na projektach wymagających zaawansowanego zaplecza. Organizacja wskazuje, że osłabienie polskiego sektora budowlanego może również zmniejszać jego potencjał udziału w zagranicznych przedsięwzięciach, w tym w przyszłej odbudowie Ukrainy.

W dokumencie pojawia się apel o zaostrzenie zasad weryfikacji podmiotów startujących w przetargach publicznych, zwłaszcza tych dotyczących największych i najtrudniejszych inwestycji. ZPP domaga się bardziej szczegółowego sprawdzania realnego potencjału technicznego i finansowego oraz ograniczenia możliwości udziału „pustych” spółek celowych w postępowaniach. Organizacja wskazuje również na potrzebę systemowych działań, które pozwoliłyby chronić rynek przed podmiotami obchodzącymi krajowe regulacje.

Zdaniem ZPP wprowadzenie takich rozwiązań jest niezbędne, aby zapewnić stabilne, bezpieczne i efektywne funkcjonowanie systemu zamówień publicznych. Organizacja zwraca uwagę, że w przeciwnym razie rynek będzie coraz bardziej podatny na praktyki zagrażające jakości projektów oraz kondycji polskich przedsiębiorstw, co w dłuższej perspektywie może negatywnie wpłynąć na cały sektor infrastrukturalny.

Fot.: Glenov Brankovic