Nowe unijne przepisy dostosują wymagania dla maszyn do technologicznej rewolucji i zmuszą producentów do uwzględnienia m.in. sztucznej inteligencji, autonomii i cyberbezpieczeństwa.

20 stycznia 2027 r. zacznie być stosowane rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1230 w sprawie maszyn, które zastąpi obecnie obowiązującą dyrektywę maszynową 2006/42/WE. Nowe przepisy mają dostosować wymagania dotyczące bezpieczeństwa maszyn do rozwoju technologicznego oraz uporządkować odpowiedzialność uczestników rynku.

Zmiana jest odpowiedzią na rozwój technologii, których wcześniejsze przepisy nie uwzględniały w wystarczającym stopniu. Chodzi m.in. o sztuczną inteligencję, systemy autonomiczne, Internet Rzeczy, cyberbezpieczeństwo oraz maszyny, których działanie może być modyfikowane przez oprogramowanie.

Istotna modyfikacja

Jedną z ważnych zmian będzie wprowadzenie pojęcia „istotnej modyfikacji”. Dotyczy ono maszyn zmienianych już po wprowadzeniu ich do obrotu. Jeśli modernizacja wpływa na bezpieczeństwo – np. zmienia parametry pracy, dodaje nowe funkcje, łączy maszynę z innymi urządzeniami lub ingeruje w układy bezpieczeństwa – może być konieczna ponowna ocena zgodności.

W takiej sytuacji podmiot dokonujący modyfikacji może przejąć obowiązki producenta. Dotyczy to również tworzenia zespołów maszyn. Sam fakt, że poszczególne urządzenia mają oznakowanie CE, nie oznacza automatycznie, że bezpieczny i zgodny z wymaganiami jest cały powstały system.

Więcej obowiązków

Rozporządzenie zmieni także procedury oceny zgodności i doprecyzuje obowiązki producentów, importerów, dystrybutorów oraz upoważnionych przedstawicieli. Przewidziano m.in. dodatkowy moduł G oraz obowiązek udziału jednostki notyfikowanej w ocenie zgodności sześciu kategorii maszyn wysokiego ryzyka.

Nowe przepisy wyraźnie uwzględnią również zagrożenia związane z cyberbezpieczeństwem, oprogramowaniem i jego aktualizacjami. Zmieni się także podejście do dokumentacji – instrukcje obsługi będą mogły być przekazywane w formie elektronicznej.

Dla przedsiębiorców kluczowe jest odpowiednio wczesne przygotowanie się do zmian. Projekty maszyn i inwestycje przemysłowe często trwają miesiącami lub latami, dlatego wymagania nowych przepisów trzeba uwzględnić już na etapie planowania.

Co dokładnie zmieni rozporządzenie 2023/1230 i jakie obowiązki czekają producentów oraz firmy modernizujące maszyny? O nowych przepisach piszemy szerzej w najnowszym numerze „Robocze News”.