Nowelizacja Prawa Budowlanego (projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1379) została przyjęta przez rząd w czerwcu 2025 roku i skierowana do dalszych prac legislacyjnych w Sejmie. Głównym celem proponowanych zmian jest uproszczenie procesu inwestycyjno-budowlanego poprzez ograniczenie zbędnych formalności administracyjnych oraz dostosowanie przepisów do realiów cyfryzacji.

Projekt przewiduje istotne rozszerzenie katalogu inwestycji zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, choć nadal objętych obowiązkiem zgłoszenia. Wśród takich inwestycji wymieniono m.in. niewielkie kolumbaria na cmentarzach, przepusty o długości do 20 m, kioski i pawilony uliczne do 15 m², bezodpływowe zbiorniki opadowe do 15 m³ czy przydomowe schrony i ukrycia doraźne wraz z odpowiednimi instalacjami i przyłączami. Równocześnie zaproponowano zwolnienia całkowite (bez konieczności nawet zgłoszenia) dla masztów flagowych i kamer do 7 m, drobnych obiektów przy boiskach i parkach oraz urządzeń OZE (maszty wiatrowe) o określonej mocy i wysokości.

W zakresie cyfryzacji projekt wprowadza przesunięcie terminu obowiązkowego prowadzenia dzienników budowy wyłącznie w formie elektronicznej — z 31 grudnia 2029 r. na 31 grudnia 2034 r. Wskazano, że obecnie znaczna część dzienników wciąż prowadzona jest w formie papierowej, stąd potrzeba wydłużenia okresu przejściowego. Ponadto projekt rozszerza wyjątki dotyczące terenów, które mogą być wyłączone z obowiązku prowadzenia dziennika budowy w formie elektronicznej, m.in. na obszary zamknięte objęte decyzjami Ministra Obrony Narodowej, MSWiA, Szefa ABW lub Szefa Agencji Wywiadu.

Jednym z kluczowych nowych mechanizmów jest tzw. „żółta kartka” dla inwestora, czyli ostrzeżenie wydawane przez organy nadzoru budowlanego w przypadku istotnych, nielegalnych odchyleń od dokumentacji projektowej, bez wszczynania od razu formalnego postępowania administracyjnego. Nowe rozwiązanie daje inwestorowi szansę na usunięcie nieprawidłowości; postępowanie administracyjne ma się rozpocząć dopiero wtedy, gdy inwestor nie podejmie działań naprawczych.

Projekt nowelizacji przewiduje także doprecyzowanie regulacji dotyczących zgłoszenia budowy lub przebudowy domu jednorodzinnego o powierzchni zabudowy do 70 m². Regulacje obejmują także budowę przydomowych schronów i ukryć doraźnych o powierzchni użytkowej do 35 m², które mają być objęte uproszczoną procedurą przy zachowaniu zgodności z normami technicznymi i bezpieczeństwa.

W opinii autorów artykułu celem nowelizacji jest zwiększenie wydajności, elastyczności i przejrzystości procesów budowlanych, a także umożliwienie szybszej realizacji inwestycji poprzez zmniejszenie biurokracji. Jeśli projekt zostanie uchwalony, wpłynie na sposób i tempo prowadzenia przedsięwzięć budowlanych w Polsce.

Fot.: Mikhail Pavstyuk (unsplash)

Źródło: rynekinfrastruktury.pl

Na wniosek Ministra Finansów i Gospodarki rozpoczęły się prace nad zmianą rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych. Zmiany mają związek z trwającymi pracami nad projektem ustawy Resortu Rozwoju i Technologii o nabywaniu uprawnień do wykonywania zawodu regulowanego.

Przypomnijmy: obecnie kwestie nabywania uprawnień do obsługi maszyn są regulowane rozporządzenie ministra gospodarki z dnia 20 września 2001 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych. Autorzy projektu ustawy o nabywaniu uprawnień argumentują, że rozporządzenie powinno mówić wyłącznie o BHP, a kwestie uprawnień powinny być regulowane przez osobną ustawę.

Czytaj: Będzie ustawa o nabywaniu uprawnień

Teraz na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawiła się informacja o projektowanych zmianach w rozporządzeniu w sprawie BHP, które mają na celu uporządkowanie przepisów w związku z projektem ustawy o nabywaniu uprawnień.

Planowane jest uchylenie przepisów rozporządzenia o BHP w § 23–26 i załączników numer 1 i 2. Mówiąc dokładniej, chodzi o usunięcie z rozporządzenia przepisów mówiących o tym, że maszyny robocze i urządzenia techniczne mogą być obsługiwane wyłącznie przez osoby, które ukończyły szkolenie i uzyskały pozytywny wynik sprawdzianu przeprowadzanego przez komisję powołaną przez Sieć Badawczą Łukasiewicz – Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w Warszawie. Zniknąć z rozporządzenia ma też informacja o tym, jak powinny wyglądać szkolenia i jakie podmioty mają je prowadzić, a także na temat świadectw, książek operatora i ich wzorów, i w końcu na temat listy wydanych świadectw i wpisów do książki operatora.

"W związku z proponowanymi zmianami nie zachodzi konieczność opracowania przepisów przejściowych, bowiem regulacje o tym charakterze zostały zawarte w procedowanym projekcie ustawy o zasadach nabywania uprawnień do obsługi maszyn stosowanych do prac ziemnych, budowlanych, drogowych i innych oraz montażu i demontażu rusztowań" - czytamy w uzasadnieniu do projektu zmian w rozporządzeniu.

Fot.: Mikhail Pavstyuk

W najnowszym numerze Robocze News, który mogliście zobaczyć podczas eRobocze SHOW w Lubieniu Kujawskim, znajduje się wiele tekstów branżowych poświęconych nie tylko samym maszynom. Między innymi, tradycyjnie już zobaczymy artykuł z poradami prawnymi - tym razem mecenas Łukasz Bąk skupił się na e-sądzie, czyli sądzie internetowym.

"Sąd elektroniczny to taki sąd, w którym sprawy załatwia się tylko drogą on-line. Co ciekawe, sami sędziowie i urzędnicy rezydują w Lublinie, tam bowiem zorganizowano komórkę oddelegowaną do obsługi e-spraw. Bez obaw, aby załatwić sprawę w e-sądzie nie będzie konieczny wyjazd na południe kraju.

Idea postępowania elektronicznego jest taka, aby rozpoznawać nieskomplikowane tematy. Jeżeli zatem Twój kontrahent zalega z fakturą i masz dość wysłuchiwania jego kolejnych usprawiedliwień oraz próśb o odroczenie, skorzystaj z drogi, którą daje e-sąd. Sprawa nadaje się do e-sądu, jeżeli nie ma sporu co do prawidłowości wykonania usług lub prac, ewentualnie innych, komplikujących okoliczności. Ostateczną decyzję co do tego, czy warto korzystać z narzędzia radzę skonsultować z prawnikiem.

Co do wykorzystania systemu, wszystko zaczyna się od rejestracji konta. To trochę tak, jak w sklepie internetowym. Dla przedsiębiorcy właściwym będzie konto podstawowe. Celem rejestracji podajemy szczegółowe dane, w tym pesel, wysyłamy wniosek i czekamy na link z ostatecznym potwierdzeniem rejestracji.

System e-sądu nie jest moim zdaniem bardzo czytelny i brakuje mu intuicyjności. Osobie nie obeznanej z procedurą będzie zatem trudno złożyć swój własny pozew. Oddajmy jednak temu narzędziu, że w wielu kwestiach prowadzi nas niemal za rękę.

Zaczyna się od wprowadzenia danych nierzetelnego kontrahenta – dokładnie dowiemy się, jakie informacje o firmie należy podać. Potem następuje zakładka z dowodami. Tam wpisujemy z jakich dokumentów wynika należność. System pozwala na wybór choćby opcji „faktura” oraz określenie jej numeru i daty wystawienia.

W tym miejscu bardzo ważna uwaga. Otóż składając pozew elektroniczny tylko deklarujemy posiadanie stosownych dowodów, nie wysyłamy ich do sądu. Niczego zatem nie skanujemy i nie wgrywamy do systemu. Jakakolwiek próba przeprowadzenia zeznań będzie również skazana na porażkę. Sąd orzeka w oparciu o to, co napiszemy. Formularz internetowy przewiduje oczywiście miejsce do
wpisania kwoty długu. Dodatkowo trzeba podać informację o rodzaju odsetek do naliczenia. Tu także może pojawić się problem, skutkujący nawet odmową rozpoznania sprawy.

Generalnie zakładam, że większość należności, których czytelnicy chcieliby dochodzić w e-sądzie wiążę się z odsetkami za opóźnienie w transakcjach umownych. Kłopot może pojawić się również w miejscu, gdzie należy podać termin przedawnienia – to zagadnienie bardziej dla prawnika, niż przedsiębiorcy.

Procedura kończy się sprawdzeniem poprawności formularza. Opis sprawy i współpracy z dłużnikiem powinien być krótki, zwięzły i jasny dla sądu. Jak wspominałem, w e-sądzie nie ma miejsca na niuanse i komplikacje. Instytucja działa na zasadzie: jest faktura – należą się pieniądze.

Pozew opatrywany jest podpisem kwalifikowanym lub za pośrednictwem systemu ePUAP. Dodajmy, że nie ma możliwości wysłania pozwu bez jego uprzedniego opłacenia. System wylicza wpis automatycznie od podanej kwoty. Będzie to 1,25% spornej sumy kwoty plus symboliczna prowizja manipulacyjna. Opłata jest zatem o wiele mniejsza niż tradycyjnej sprawy (różnica to 3,75%)"

Dalsza część tekstu czeka na was w numerze Robocze NEWS 3/2021. Prenumeratę czasopisma można zamawiać tutaj, a darmowy egzemplarz - pod tym linkiem.

Coraz częściej wśród przedsiębiorców pojawia się temat wynajmu maszyn. Taka forma działalności ma wiele dobrych stron, wśród których najistotniejsze jest zapewnienie sobie dochodu z koparki, ładowarki czy właściwie dowolnego budowlanego sprzętu, który inaczej mógłby po prostu stać odłogiem.

W pierwszym tegorocznym numerze Robocze News opublikowany był artykuł na temat przedsiębiorcy, pana Sławomira Czachora, który wspominał, że w przyszłości planuje zakup maszyny z myślą właśnie o jej wynajmowaniu. W kolejnym, najświeższym numerze czasopisma, do tekstu odniósł się autor cyklu artykułów o tematyce prawnej, wspólnik w Kancelarii Jaskot, Bąk, Łukasz Bąk.

"Zacząłbym od przygotowania krótkiego wzoru umowy, który będzie wykorzystywany do współpracy z każdym kolejnym najemcą. Chodzi o to, aby najem był ustandaryzowany, miał formę formularza i zawsze sprowadzał się do uzgodnienia tych samym, korzystnych dla właściciela koparki reguł. Oczywiście dokument będzie zawierał puste miejsca do uzupełnienia danych najemcy (do wnikliwego sprawdzenia np. z dowodem osobistym z uwagi na dużą wartość sprzętu), uzgodnionej stawki, okresu najmu i innych kwestii, które będą szczególne w danym przypadku. Reszta powinna sprowadzać się do akceptacji przez najemcę z góry ustalonych zapisów.

Jeżeli Pan Sławomir ma zamiar sfinansować zakup koparki na wynajem z pomocą leasingodawcy, powinien dokładnie poznać regulamin takiej firmy. Może się bowiem okazać, iż umowa wyklucza komercyjne udostępnianie przedmiotu leasingu osobom trzecim. W takim przypadku włączenie się firmy finansującej trzeba będzie poprzedzić szczegółowymi uzgodnieniami lub znaleźć inny sposób na zdobycie pieniędzy. Podobna refleksja dotyczy ubezpieczenia AC maszyny. Jeżeli sprzęt będzie finansowany przez leasing, z pewnością polisa stanie się obowiązkiem. W tym momencie trzeba będzie zwrócić uwagę, jak ubezpieczyciel podchodzi do likwidacji szkód w sytuacji, w której maszyna jest odpłatnie udostępniana innej osobie. W ogólnych warunkach ubezpieczenia mogą pojawić się jakieś ograniczenia i klauzule wyłączające. Zostając w temacie ubezpieczeń, przy okazji sprawdziłbym czy firmowa polisa OC Pana Sławomira (jeżeli ją posiada) będzie obejmowała omawianą przez nas działalność. Może warto także od tej strony zabezpieczyć się przed ewentualnymi szkodami spowodowanymi na skutek najmu. Takiego ubezpieczenia wymagałbym na pewno od firmy, która będzie użytkowała sprzęt. Powinna zadeklarować, że posiada polisę z właściwym zakresem, okazać jej kopię i utrzymać stan ochrony przez cały czas najmu.

Maszyna dla zawodowca

Wracając do postanowień umowy, zakładam, że chętnymi do użytkowania będą albo osoby prowadzące działalność gospodarczą w zakresie robót budowlanych i ziemnych, albo w inny sposób zaangażowane w tę profesję. Należy zatem żądać od nich deklaracji (poprzez odpowiedni, standardowy i niezmienny zapis w umowie), że podejmują się korzystania z koparki jako profesjonaliści, w ramach swojego przedsiębiorstwa.Taka klauzula od razu podwyższa wymagany przez prawo poziom staranności w realizacji współpracy. Innymi słowy, od zawodowca Pan Sławomir będzie mógł wymagać więcej. Wspomniany zawodowiec powinien zobowiązać się do operowania sprzętem zgodnie ze wszelkimi, mającymi zastosowanie normami, regułami, rozporządzeniami, szczególnie bhp. Musi zadeklarować, że zna te przepisy i się do nich zastosuje. Wszelkie niedociągnięcia spadną w tej sytuacji w razie czego na jego barki. Oczywiście bezwzględnym obowiązkiem będzie powierzenie pracy na koparce wyłącznie osobie posiadającej wymagane i ważne uprawnienia. To także musi zapewnić najemca, nawet jeżeli sam nie będzie wsiadał do kabiny. Idźmy dalej. Najemca zadeklaruje, że zapoznał się dobrze ze stanem maszyny i nie zgłasza do tego stanu żadnych uwag. Na okoliczność przekazania sporządzimy protokół, podobnie jak w każdej wypożyczalni samochodów. Wpiszemy tam ewentualne usterki lub uszkodzenia (zarysowania, nadłamania itp.). Ważne, aby właściciel na bieżąco, po każdym kolejnym najmie, monitorował stan i sprawność maszyny. Chodzi o to, aby mieć wiedzę, kiedy i z czyjej winy wystąpiły awarie.należy w umowie wpisać oczekiwanie, aby każdego rodzaju uszkodzenie, w szczególności takie, które unieruchamia maszynę lub uniemożliwia jej pracę, było bezzwłocznie zgłaszane właścicielowi. Pan Sławomir musi mieć prawo bieżącego wglądu w stan koparki i wiedzę, czy dzieje się z nią coś niedobrego.

W tym miejscu dodałbym zapis, że koszty eksploatacyjne związane bezpośrednio z pracami wykonywanymi na podstawie najmu (np. uzupełnienie płynów hydraulicznych, oczywiście także paliwo) pozostają po stronie najemcy. Także zatem z tego powodu trzeba dać mu szansę dokładnego sprawdzenia maszyny przed podpisaniem umowy. Jeżeli w okresie najmu najemca miałby przewozić maszynę lawetą, musi zadeklarować Panu Sławomirowi, że zrobi to zgodnie z zasadami sztuki i przepisami, z odpowiednim zabezpieczeniem przed uszkodzeniami. Umowa powinna zawierać klauzulę wyłączającą odpowiedzialność Pana Sławomira za szkody wywołane pracą koparki w okresie najmu. Najemca zadeklaruje, że spowoduje, aby właściciel tej odpowiedzialności nie ponosił, w tym nawet że włączy się w ewentualne postępowania sądowe, gdyby zostały wszczęte przeciwko Panu Sławomirowi".

Pełną wersję artykułu można znaleźć w numerze 2/2021 Robocze News. Zachęcamy do prenumeraty czasopisma oraz do zamawiania darmowego egzemplarza.

Kto ponosi odpowiedzialność za wypadki na budowie? Nie zawsze pracodawca!

Drodzy Czytelnicy portalu eROBOCZE.pl, adwokat Łukasz Bąk z kancelarii prawnej Jaskot, Bąk – Adwokaci, specjalnie dla Was wyjaśnia, kim jest i czym się zajmuje biegły sądowy

Czy zakup kradzionego sprzętu grozi odpowiedzialnością karną?